Web 2.0 là gì?

Nói ngắn gọn, đây là phiên bản số 2 của web, là một bước nhảy so với các websites từ thế hệ dotcom và trước đó.

Del.icio.us, website lưu lại những địa chỉ mà user muốn đánh dấu, được bán cho Yahoo! với giá ước tính 20 tr USD.
Flickr.com, một image server, cho phép lưu trữ và chia sẻ hình ảnh, cũng đã thuộc quyền sở hữu của Yahoo! sau một thương vụ với các lập trình viên người Ấn, đem về hơn 10% doanh thu cho Yahoo!.
MySpace.com, một mạng xã hội trực tuyến, cũng đã được sang nhượng với cái giá nửa tỉ USD.
Youtube.com, một video server có hạng và là một sản phẩm của Silicon Valley, mới đây mang về 1,65 tỉ USD cho tác giả của nó sau khi được nhượng cho Google làm chủ.
Và còn nhiều những thương vụ nhiều triệu đôla nữa đang và sẽ diễn ra. Người ta đặt ra câu hỏi liệu những sự quan tâm đó có là quá nhiều, nếu so với những “quả bóng dotcom”?

Dotcom ư? Ai thèm quan tâm chứ?

Thật vậy, hàng ngày có hàng ngàn trang web mới ra đời, nhưng thu hút được sự phần lớn chú ý thì chỉ có các trang web 2.0. Vì nó đem lại sự thích thú cao hơn so với các web truyền thống.

Vậy, tại sao các website thế hệ thứ 2 này lại ngốn của người này và đồng thời đem về túi người kia nhiều tiền đến thế ?

Bản chất của Web 2.0 là gì?

Đơn giản,

Web 2.0 = Tự biên tập (self-editing)

Trên Internet đã có hơn 100 triệu blog được tạo ra, và hàng ngày có khoảng 1,6 triệu bài viết mới xuất hiện.

Nhiều người đang sử dụng blog, nhưng không phải ai cũng biết blog chính là phiên bản Web thứ hai. Blog cho phép user tùy biến trang web của mình từ giao diện đến nội dung. User đóng vai trò quyết định trong việc các bài viết được trình bày như thế nào và qua đó tạo được sự ưa thích nào đó về phía khách viếng thăm (visitor). Nhưng điều làm cho blog tách khỏi web cá nhân chính là sự tương tác cao độ giữa các blogger (người sở hữu blog). Blogger viết bài và đăng bài, các blogger khác biết được điều đó, và họ nhấp vào link, và nếu muốn họ có thể để lại bình luận hoặc cảm nhận. Điều này xảy ra ngược lại một cách tương tự. Và giữa các blogger đã hình thành một hệ thống, một cộng đồng. Thêm nữa, Web 2.0 không đóng một vai trò trần trụi trong blog, nó còn làm được nhiều điều hơn thế. Người ta nói Web 2.0 không là gì cả. Nó chỉ là một sự kết hợp dựa trên những thứ đã có sẵn từ Web 1.0. Với blog, một phần của sự kết hợp đó là việc: blogger soạn thảo các bài viết bằng Google Docs and Spreadsheet, chèn ảnh từ Flickr.com, chèn video clip bằng Youtube, đánh dấu các bài viết hay và chia sẻ chúng bằng del.icio.us … Xét ở khía cạnh, Web 2.0 là một mash-up.

Ngoài ra, để đảm bảo sự kế thừa giữa các thế hệ Web, blog tương đồng với web cá nhân ở khía cạnh tên miền. Chẳng hạn ở Yahoo!, blog của bạn có thể được truy cập dễ dàng với địa chỉ 360.yahoo.com/tênbạn và địa chỉ này là tên miền của blog, và duy nhất trên Internet.

Tuy nhiên, blog không đem lại một sự độc lập cao hơn web cá nhân. Ở góc độ giao diện, blog tuân theo một khuôn mẫu nhất định. Dù blog được xem là thể hiện của riêng blogger ở thế giới ảo, nhưng cá tính của họ bị gò bó nếu xét ở góc cạnh này. Ở góc độ kỹ thuật, blog không cho phép bất cứ một sự ứng dụng lập trình mạng nào vượt quá giới hạn. Chẳng hạn, Yahoo! trước đây không cho phép chứa flash trong các bài viết. Trong khi đó, MySpace, Opera hay Blogspot lại thể hiện sự tùy biến tuyệt vời hơn với rất nhiều dịch vụ khác. Điều này tạo sự khác biệt giữa các nhà cung cấp blog. Và như thế, Yahoo 360 chỉ là một đối thủ rất nhẹ cân.

Web 1.0 năm 1996 so với web 2.0 sau đó 10 năm (Nguồn web2.wsj2.com)

Web 2.0 = Trí tuệ tập thể (collective intelligence)

Chẳng phải xa lạ, nhưng Wikipedia chính là Web 2.0 khi bảo đảm tuyệt đối tiêu chí này.
Wikipedia ra đời, đẩy lùi các Encyclopedia xét ở lượng kiến thức và mức độ cập nhật thường xuyên. Wikipedia cho phép mọi người đóng góp các định nghĩa, khái niệm và thông tin mà họ cho là đúng và phù hợp. Với số lượng các “tác giả” đông đảo thì Wikipedia thực sự là một quyển từ điển bách khoa toàn thư khổng lồ và quá cỡ nếu so với Britannica mà tác giả chỉ bao gồm một số bộ óc. Thêm nữa, Wikipedia lại thay đổi hàng giờ, các khái niệm mới luôn ra đời, còn khái niệm cũ thì luôn thay đổi để phù hợp hơn. Hay nói cách khác, Wikipedia bao giờ cũng chỉ là một bản Beta. Nó không bao giờ có Final Version (phiên bản chính thức) mà chỉ đổi mới liên tục. Do vậy, Wikipedia được xem là một thực thể mạng sống động và linh hoạt nhất trên Internet.

Tóm lại, tiên đề của Web 2.0 là:

(1) Web 2.0 = Tự Biên Tập (self-editing)

(2) Web 2.0 = Trí Tuệ Tập Thể (collective intelligence)

Nguồn tham khảo: web2vietnam, wikipedia